28 oktober,

...19 maart1922 bin ik berne. Ik bin dus noch gjin tachtich sa't Henk sei yn de krante. It oare jier wurd ik pas tachtich. Dan bin ik al wer sechtich jier t de mar wei. De tiid fljocht. Soms dan liket it noch mar krekt lyn...dan is it krekt sa stean ik wer midden yn dy earmoed. Ik kom noch geregeld yn de Mar. Elke wike helje ik, as it om it waar, kin aaien by Jitte en Marijke. Even in praatsje meitsje. Marijke is ien fan Philippus en Anne. Us heit siet destiids yn de wurkferskaffing en hy hie der noch fiif kij by en hy holp wat by Philippus. Mar wat er ek die..hoe hurd as der ek wurke...it bleau bline earmoed. En al hoe earm we ek wiene .. we hiene in soad wille. Mei syn alven wienen we ths... ...En wa't koe moast meihelpe...

...Dit bin ik, mei myn broerke op de earm...

...En de hiele mar stie yn de maitiid fol mei blommen, fan dy wite kamelle blommen wiene it leau ik...

1 novimber,

...Us heit is net ld wurden....hy krige in knoop yn de terms en yn dy tiid koest sa hurd net yn in sikehs komme dat hy stoar nderweis. Doe wie der hielendal gjin sint mear...sosjale fersjennings wiene der net....segeltsjes plakke...der mei koene de minsken garje foar in pensjoentsje... hiene s heit en dy net dien, want der se hiene al hielendal gjin sinten foar. Hoe't we troch de tiid kommen binne...Joast mei it witte. Philippus hat de kiste mei s heit op in platte wein mei't hynder nei Warkum ta riden. Oer dat drekpaad ... De boaiem skaaide by tiden oer de grn........

10 novimber,

......s heit helle dan hssmoargens by de gemeente t Boalsert wei.....fan sokke platte preamen dy't sljocht fol sieten mei rotsoai en dy skoude hy dan mei de boom nei de mar ta.... s heit hie in stikje ln dr wer ast no fan de Aaltsjemarwei fslaan kinst nei de mar ta... dr fuort achter de polderdyk wie in sleat dy't hy mei de smoargens fan de minsken t Boalsert tichtgoaie woe. En wy as bern moasten helpe....mei s bleate hannen klauden wy yn de ffal fan oaren om en holpen de pream te leegjen...en stjonke!....stjonke dat spul!... sjochst it no yn de tredde wrld noch wolris op de tillefysje... Soms fnen we noch wolris wat....in kopke of sa...wat de minsken per ngelok falle litten hiene....meastentiids wie it neat..minsken goaiden doe net earder wat fuort as it stikken wie en net mear te meitsjen....gruttere troep wie der dan ek net te finen.... mar de sleat rekke der mei ticht en it levere ek noch in pear sinten op as heit de pream skjin wer flevere.

Hjir moast dy foto sjen...

 

...dat sa'n jongfrommes yn it ffal omklaut hat...Dy foto haw ik yn'e oarloch meitsje litten by Obbema yn Snits.... Marten (dr hie ik ferkering mei en bin ik no al hast sechstich jier mei troud) moast nei Dtsln ta te wurkjen en ik woe him dizze foto mei jaan as oantinken....mar de deis dat hy fuort moast is der ths bleaun en nderdkt...yn de Ferwldsterfeart by s achter yn it ln lei in boatsje en dr hat hy earst in pear dagen yn sitten...dernei is der nei de pastorij gien...sliepte by de kapelaan....in fertroud plak, of net soms!

...ja .... dit fyn ik ek sa'n moaie foto. Klik der marris op...

...Baukje...in suske fan my...op it stap by de Yndyk...se makket de molkbus skjin...is mar santjin jier wurden. It wie op sneintemoarn...mem wie nei tsjerke ta...Baukje wie de deis derfoar ek al net lekker...en no seach se net goed mear...Mem is mei gang ophelle en dokter hat noch in spesjalist t Grins der by helle.... it hat neat thelle want de jns is se ferstoarn....it kaam fan de griep, woene se wol ha....

...it kaam fan de gryp

woene se wol ha

in lyts ienfldich grypke

nskuldich, neat om de hakken

och, in grypke mar

it wie har nei de holle set

in lyts ienfldich famke

nskuldich, laitsjend op it stap

noch in famke mar

krekt dy moasten se ha.

 

Jannewaris 2002,

Mar wer't der oan de iene kant ien ferlern giet komt der oan oare kant ien by want by Bouwhs waard op it selde stuit in jonkje berne...Jacob....der wie s mem baakster.

JONKJE

It stimke kraaide yn in streamfersnelling nei ngrypbere loften

En ik seach de fantasij fan in keunstner.

De hantsjes plantenngemaklik in pear blokken yn 'n boufallich patroan

en ik seach de skepping fan 'n boumaster.

De fuotsjes skopten wyld 'n ferjitten bal

en wylst in flok it stikken guod aaide seach ik de moaiste goal.

Mar soms, as ik rjochtt bin, dogge syn bepleistere knibbeltsjes my tinken

oan in deisk libben fan fallen en opstean.

Jac G.B.

 

famylje_roeiboat copy.JPG (15647 bytes) marie_marten copy.JPG (14288 bytes)

Yn oktober 1943 binne Marten en ik troud...dat wie midden yn'e oarloch, dat in grut feest mei bulten iten en drinken hat it net west...hjir en der hellen wy wat meubels en sa wei en dan koe it wol oangean....wie der ths ek wer in iter minder...we kamen op it Noard yn Warkum  te wenjen, skean foar de roomske tsjerke oer. De oare deis moast Marten wer gewoan oan it wurk en der siet ik ths....allinnich...en ik wie nwennich...dea-nwennich fan de mar. Wa hie ea tinke kinnen dat ik dat oarde fan earmoedlijers misse soe..ja, dat ik er net iens snder koe. Ien dei haw ik ths sitten...doe pakte ik de jas en sa gau as Marten nei syn wurk gong  rn ik de mar yn nei hs ta. En middeis wer werom...

 

De nderdker,

.......net dat er op it Noard te min te rden wie...och hearken n...der wie altyt wol wat. Ek omt Marten hjir yn Warkum by it ferset siet en sa koe it dan ek barre dat der op de  frjemdste tiden nderdkers by s yn'e keamer sieten. Dan wer ris ien, in oare kear wat mear...mar hoefolle it der ek wiene se hiene altiten honger. Op in jn wie der ek wer ien by de doar...hy kloppe op it rt..ik die iepen en hy sei dat hy dit adres krigen hie en dat er hjir wol nderdak krije koe....Op dat stuit hie ik drokte gench oan'e holle want ik wie twa dagen earder befallen fan s Jettie mar jo kinne sa'n man ek net stean litte fansels. Doe"t er yn de keamer siet en de lytse poppe bewndere hie, fertelde hy dat er t it wurkkamp wei kommen wie, en..... hoe koe it ek oars, hy hie honger. Dat kaam beroerd t, want der wie net in krommel iten yn'e hs...tsein dy hearlike skerboffert dy't wy krigen by berte fan Jettie. Mei sa'n ryk besit woest wol snichoan dwaan dat wy hiene der elk noch mar in tin stikje fan hn...mar de honger wie fan syn gesicht f te lzen en ik koe it net oer myn hert ferkrije en sis dat der neat te iten wie. Ik helle de skerboffert t'e kast en snie der in stik f...hy fn it hearlik en woe noch wol in stik...en noch ien...en noch ien...de man is sd wurden, dat wol, mar s boffert wie op! In dei as wat letter is der wer oppakt...wat der fan him wurden is wit ik net....der heardest eins nea wat oer......

 

philippus_turf_3.JPG (15647 bytes)

fjouwer turfstekkers oan in bakje, de twadde fan lofts is Philippus

 

.....der is ek in bulte turf makke yn de mar. Achter Teernstra syn pleats mar ek fierderop achter Breewar. Alle minsken t'e mar holpen mei yn de turf. it wie ek in manier om der wat by te fertsjinjen, want fan de kei allinnich koest net libje. Yn de oarloch wie der fansels fan alle kanten fraach nei brnje. Der wie dan ek in libbene hannel yn turf t'e Mar. Us heit wie ek altyt drok dwaande mei it turf meitsjen...tegearre mei Philippus en sa...de wiete dridze waard yn grutte bakken goait en dan stie Philippus der op syn klompen yn om te traapjen.

philippus_turf_2.JPG (10304 bytes)

As de turf dan droech en klear wie moasten wy it op grutte bulten sette...it koe dan lekker waarm wze dy turf yn'e kachel, mar asto dy dingen op souder lizzen hiest dan kaamen troch de waarmte de lze- en fliegeaaikes t en siest yn de koartste kearen nder it ngedierte......

philippus_turf_1 copy.JPG (10715 bytes)

Ik krige fan Gerrit Twijnstra fan Museum Warkums Erfskip in kopie fan in prachtig gedicht oer de Veenderij yn de Warkumer Mar. Ik sil de foto hjir sa ddlik mooglik op sette dat it sil wol eefkes duorje foar't er downloaden is. Mar it is de muoite mear as wurdich. ( Der achteroan komt ek noch in fertaling by mei wat opmerkings, ls dat oars earst mar) O, ja. Sjoch foaral op de site fan Warkums Erfskip. http://members.lycos.nl/muswarkumserfskip

Gedichtveen.jpg (56022 bytes)

 

AANVANG 17 MAART 1890

De Nieuwe Veenderij nabij de stad Workum,

Eigenaar den Heer SNELLEN. – Werkgevers DE VREEZE & KETELAAR & COMP

Opzichter voor ‘t Waterschap: H. BUIJS, woont in ‘t Veenland.

 

 

 ZANGWIJZE: ,,Schilder ik wou mij zelf wel zien’’

 

  1. Eind’lijk is de tijd eens daar

Dat d’ werkman doet herleven.

Door VREEZE[1] en door KETELAAR[2]

Wordt werk aan ‘t volk gegeven.

Jaren lang is ‘t al gelen

Liep men over ‘t veenland heen

 

  1. Vroolijk herwaarts arbeidslin

Nu geen tijd verliezen,

Gaat de Veenderij bezien,

Wil uw putje kiezen.

Toon met kracht in ‘t jaargetij

Werkzaamheid in Veenderij,

Bij de Stad gelegen,       )

Wordt thans werk verkregen  ) bis.

Leg nu niet te dralen  )

Wil je ark maar halen ) bis.

 

  1. De wintervorst is thans voorbij,

Sneeuw en ijs verdwenen,

Op nu ! naar de Veenderij !

Spoedt met lust u henen.

Weest vooral van zessen klaar.

Steek nu turf maak baggelaar

Voor rijken en voor armen      )

’s Winters te verwarmen.      ) bis.

 

  1. Een Boer en ook een Winkelier

Zijn beide hier werkgevers,

Dit doet den werkman recht plezier,

Stads Burgerij ook tevens,

Want, nu ziet men niet op straat

Drentelen met veel gepraat

Met laarzen, schop en spade  )

Werkt men in de aarde.    ) bis.

 

  1. Vroeger was het hier een waterplas,

Schepen zag men varen,

En als ’t Workumer kermis was[3]

Zong men op de baren.

Zeilwedstrijd was dan op ‘t ,,Meer’’,

Burger, Boer en Dame, Heer

Spoedden zich daarhenen,      )

Elk op zijne benen.              ) bis.    

 

  1. Dan was ‘t vreugde en pleizier,

Menig driekleur waaide,

En den dronk men wijn en bier,

Pet en ‘t hoedje zwaaide.

Orgeldraaijers met muziek –

‘t Was vermaak in ‘t leven      )

Zelfs op ‘t eiland ,,Breven.’’       ) bis.

 

  1. Meisjes, net gekleed en rein,

Jongelingen mede,

Moesten bij den wedstrijd zijn,

Dan was er vreugd en vrede.

Menig stad- en landgenoot,

Ging per schip of ging per boot.

Om ’t goed te bekijken      )

Ging men zeilen strijken.       ) bis.

 
  1. O ! zoo menig schipper voer –

Bruisde door die baren.

Theodorus B. de Boer

Wel meer dan vijftig jaren. .

Vaten Boter was zijn vracht,

Hij moest varen – meest bij nacht –

Van Workum naar Harlingen,  )

Om Boter daar te brengen.         ) bis.

 

  1. Maar erg modderig was die ,,Meer’’,

Somtijds niet te varen,

Schepen raakten menig keer

Vast op deze baren.

Maar die tijd is lang voorbij,

‘t Meer is nu Verveenderij –

Droog is zij gemalen,      )

‘k Doe ’t nu thans verhalen      ) bis.

 

  1. Thans ziet men hier alle soort

Menschen – kleinen, grooten –

H….. van Dijk ook van ’t Noord

Ook vele stadgenooten.

In de nieuwe Boerenplaats

Woont baas Buis[4] – de onderbaas –

Met zijn vrouw en zonen,       )

Om u ’t werk te toonen.      ) bis.

 

  1. Zijn personeel is flink en sterk.

Lui moet men niet wezen,

Dat past niet in het baggerwerk,

Knaphandig moet met wezen.

Want eens komt de zaterdag,

Dat men ’t loon beuren mag.

Dan is ’t elks begeeren    )    

Eens te wezen: Heeren.  ) bis.

 

  1. Zie eens in ’t uitgestrekte veld,

De steekturf – baggelaren,

Die nu per duizend word geteld

Aan schippers die hier varen;

Want de turf ze is niet duur,

En mooi koolig aan het vuur,

Ze zullen uitdooven           )

In moedertje haar stoven !     ) bis.

 

18. ‘k Geloof dat hier wel aftrek komt

Gaat Burger, Boer, gaat kijken,

Als winters flink uw kachel bromt

Hoeft gij niet te bezwijken

Van de koude in uw huis,

Vraag dat maar aan de baas Buis,

Die zal ’t u wel vertellen,            )

Uit de Veenhoop van Heer Snellen.      ) bis.

 

  1. ‘k Wensch Ondernemers V… en K…

En, meer, aan alle kanten,

Dat ’t met hun turf voorspoedig ga,

Soliede en beste klanten.

‘k Wensch aan allen geen te kort,

Dat er meer gebaggerd wordt –

Bij duizenden om te tellen,         )

Uit de Veenderij van Snellen. ) bis.

 

WORKUM. Samgesteld door S. D. H.[5]